သဘာဝကပေး အစာနှင့်ဆေး၊ ကျောက်ကွဲပင်

ကျောက်ကွဲပင်ကို ကျောက်ခွဲပင်၊ ကျောက်ကြေပင်ဟု လူသိများကြပြီး ယင်း၏ အင်္ဂလိပ်အမည်မှာ Chinese violet ဟု ခေါ်ဆိုသကဲ့သို့ Coromandel၊ creeping foxglove နှင့် Ganges primrose ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြကာ မျိုးရင်း Acanthaceae တွင်ပါဝင်၏။ ကျောက်ကွဲပင်သည်  အာရှတိုက်၏ အပူပိုင်းဒေသများဖြစ်သည့် အိန္ဒိယ၊ မလေးရှားနှင့် သီရိလင်္ကာအပါအဝင် အာဖရိကနှင့် အာရေဗျ ကျွန်းဆွယ်တို့တွင် မူလသဘာဝအတိုင်းပေါက် ရောက်ဖြစ်ထွန်း၏။ ထို့နောက်ပိုင်းတွင်ယင်းကို ဟာဝိုင်အီ၊ ဩစတေးလျနှင့်ကာရေဘီယံအပါအဝင် အခြားသော အပူပိုင်း၊ အပူလျော့ပိုင်း နှင့် သမပိုင်းဒေသများစွာတွင် မိတ်ဆက်စိုက်ပျိုးခဲ့ကြ၏။ ယင်း၏ ကြီးထွားမှု လျှင်မြန်ခြင်းနှင့် ပျံ့ပွားမှုနှုန်းမြန်ဆန်ခြင်းကြောင့် ကျူးကျော်မျိုးစိတ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံလာရ၏။ ကျောက်ကွဲပင်သည် ဆွေးမြေ့နေသည့်မြေနေရာများ၊ သစ်တောနယ်နိမိတ်များနှင့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင် အလွယ်တကူ ပေါက်ရောက်၏။ 

ကျောက်ကွဲပင်သည် တွားသွားတတ်သော နှစ်ရှည်ပင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အခက်အလက်ဝေဖြာပြီး  မြေပြင်ပေါ်ကို ဖုံးအုပ်ပွားများပြီး ရှင်သန်ကြီးထွားလေ့ရှိ၏။ ပန်းပွင့်များမှာ ပြွန်ပုံသဏ္ဍာန်ရှိပြီး အဖြူရောင်၊ နို့နှစ်ဝါရောင်နှင့် ခရမ်းရောင် ဟူပြီး ရှိသည်။

ကျောက်ကွဲရွက် ၁၀၀ ဂရမ်စားသုံးမှုတွင်ပါဝင်သော အာဟာရဓာတ်များမှာ အစာစွမ်းအင်  ၅၆ ကီလိုကယ်လိုရီ၊ ရေ ၈၂ ဒဿမ ၆ ဂရမ်၊ ပရိုတင်း ၃ ဒဿမ ၇ ဂရမ်၊ အဆီ ၁ ဒဿမ ၂ ဂရမ်၊ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ် ၁၀ ဒဿမ ၄ ဂရမ်၊ ဗီတာမင်စီနှင့် အီး၊ ကယ်လ်စီယမ် ၂၂၆ မီလီဂရမ်၊ ဖော့စ်ဖရပ်စ် ၃၀ မီလီဂရမ်၊ အိုင်းယွန်း ၄ ဒဿမ ၇ မီလီဂရမ်၊ ကာရိုတင်း ၆၂၅၀ မိုက်ကရိုဂရမ်၊ သိုင်ယာမင်း သုည ဒဿမ ၁၉ မီလီဂရမ်၊ ရိုင်ဘိုဖလေဗင် သုည ဒဿမ ၂၁ မီလီဂရမ်၊ နိုင်ယာစင် ၁ မီလီဂရမ်၊ အက်စ်ကိုဘစ်အက်ဆစ် ၄၂ မီလီ ဂရမ်တို့ ပါဝင်၏။ ထို့အပြင် ဖလေဗာနွိုက်၊ တန်နင်၊ ဆာပိုနင်နှင့် အယ်လ်ကာလွိုက်တို့အပါအဝင် ဇီဝတက်ကြွဒြပ်ပေါင်းများကြွယ်ဝစွာ
ပါဝင်၏။ 
ဆေးဝါးစမ်းသပ်မှုများအရ ကျောက်ကွဲရွက်မှထုတ်ယူထားသော အရည်များသည် နာကျင်မှုသက်သာစေခြင်းနှင့် ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါကို တိုက်ဖျက်နိုင်သည့် ဂုဏ်သတ္တိများရှိသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ကြ၏။ 

အာဖရိကတွင် အပင်၏ ပြုတ်ရည်ကို မီးဖွားစဉ်တွင်ခံစားရသည့် နာကျင်မှုကို သက်သာစေရန်လည်းကောင်း၊ အရွက်ကြိတ်ရည်ကို အနာများ၊ ဒဏ်ရာများနှင့် လိပ်ခေါင်း ရောဂါများတွင် လိမ်းဆေးအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ကလေးများတွင်  ခံစားရတတ်သည့် လည်ပင်းတောင့် တင်းခြင်းနှင့် ဘေလုံးကြီးခြင်းဝေဒနာ တို့အတွက်လည်းကောင်း ကုသရန်၊ အမြစ်ကိုအမှုန့်ပြုလုပ်ပြီး နာကျင်မှုသက်သာစေသောဆေးအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး အစာအိမ်နာကျင်ခြင်းနှင့် မြွေကိုက်ခြင်းကိုကုသရာတွင် အသုံးပြု၏။ 

နိုက်ဂျီးရီးယားတွင် အရွက်များကို ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါကုသရန် အသုံးပြု၏။ အိန္ဒိယတွင် အရွက်အရည်ကို ရောင်ရမ်းခြင်းများအတွက် လိမ်းပေး၏။ ယင်းကို အဆစ်အမြစ်ရောင်ရမ်းခြင်းကို ကုသရန် အသုံးပြုသကဲ့သို့ ပိုးသတ် ဆေးအဖြစ်လည်း အသုံးပြု၏။ 

အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ မိုလူကာကျွန်းစုတွင် သလိပ်မလိုက်ဘဲ ချောင်းခြောက် ဆိုးခြင်းနှင့်အတူ လည်ချောင်းယား ယံခြင်းနှင့် ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းဝေဒနာတို့အတွက် ကျောက်ကွဲရွက်ကြိတ်ရည်ကို သံပုရာသီးနှင့် ကြက် သွန်နီရည်တို့နှင့် အတူဖျော်ပြီး သောက်သုံးရန် အကြံပြုထား၏။ 

တန်ဇန်းနီးယားတွင်မူ ကျောက်ကွဲရွက်များကို ရေဖြင့် ကြိတ်ပြီး  တိရစ္ဆာန်ငယ်များခန္ဓာကိုယ်ပေါ်မှ ခွေးလှေးပိုးများကို ဆေးကြောသန့်စင်ပေးကြ၏။  

ကျောက်ကွဲပင်ကို အာဖရိကနှင့် အာရှတစ်ဝှမ်းတွင် အထူးသဖြင့် ပန်းနာရင်ကျပ်၊ အဆစ်အမြစ်ရောင် ရမ်းခြင်း၊ အူလမ်းကြောင်းပိုးများနှင့် အစာအိမ်နာကျင်ကိုက်ခဲမှုများကို ကုသရန်အတွက် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုသောရိုးရာဆေးဖက်ဝင်အပင်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ အရွက် များကို ဟင်းသီးဟင်းရွက်အဖြစ် မကြာခဏစားသုံးလေ့ရှိပြီး ရောင်ရမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ပေးသော၊ နာကျင်မှုသက်သာစေသောနှင့် သွေးတိုးကျစေသောဂုဏ်သတ္တိများရှိ၏။

ကျောက်ကွဲရွက်ပြုတ်ရည်ကို ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါကုသရန်နှင့် လေပြွန်ကျယ်စေသောဆေးအဖြစ် အသုံးပြုကြ၏။ ထို့အပြင် အဆစ်အမြစ်ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် အစာအိမ်နာကျင်ခြင်းဝေဒနာတို့ကို သက်သာစေရန်လည်းအသုံးပြုကြ၏။ ကျောက်ကွဲရွက်မှ ထုတ်ယူထားသောအဆီများသည် သွေးပေါင်ချိန်နှင့် နှလုံးခုန်နှုန်းကို ထိန်းညှိပေး ကြောင်း ညွန်းဆိုထား၏။ အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းတလျှောက်ရှိပိုးများကို နှင်ထုတ်ရန်အတွက်လည်း ကျောက်ကွဲရွက်ကို သန်ချဆေးအဖြစ် အသုံးပြု၏။ ထို့အပြင် ဆီးချို ရောဂါနှင့် ဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါများကို ကုသရာတွင်လည်း အသုံးပြုကြ၏။

အရွက်ကို အစိမ်းအတိုင်းစားသုံးပြီးဖြစ်စေ၊ ပြုတ်သောက်ပြီးဖြစ်စေ စားသုံးပေးခြင်းဖြင့် ပါဝင်သော ဆေး ဖက်ဝင်ဒြပ်ပေါင်းများကို အူနံရံမှစုပ်ယူပြီးနောက် သွေးထဲသို့ ရောက်သွား၏။ ယင်းဒြပ်ပေါင်းများသည် ရေထဲတွင် အလွယ်တကူပျော်ဝင်နိုင်ခြင်းကြောင့် ဆီးမှတစ်ဆင့်အလွယ်တကူ စွန့်ထုတ်နိုင်၏။ သို့ဖြစ်ရာ ဆီးလမ်းကြောင်းတွင်ရှိသည့် ကယ်လ်စီယမ်များနှင့် ဓာတ်ပြုပျော်ဝင်သွားသည့်အတွက် ကယ်လ်စီယမ်ပါဝင်သည့် ကျောက်ဆိုလျှင် တဖြည်း ဖြည်း ပျော်ကျသွားပြီး ဆီးနှင့်အတူထွက်လာ၏။ ဆီးထဲတွင်ပါသည့် ကယ်လ်စီယမ်များကိုလည်း ပိုမိုပျော်ဝင်စေသည့်အတွက် ဆီးအနည်မကျစေရန်နှင့် ဆီးကျောက်မတည်စေရန်ကာကွယ်ပေး၏။ ဆီးကျောက် အမျိုးအစား ၄ မျိုးရှိသည့်အနက်   ကယ်လ်စီယမ်ပါဝင်သည့်ကျောက်သည် ၇၅ မှ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိသည့် အတွက် အစွမ်းထက်ဆုံးသော ဆေးပင်ဟု ဆိုနိုင်ကြောင်း FAME မှ ဒေါက်တာခင်မောင်လွင်က ရေးသားဖော်ပြထား၏။

ကျောက်ကွဲပင်သည် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့နေရာဒေသအစုံတွင် အလေ့ကျပေါက်ရောက်သည့်အပြင် ဆေး ဖက်ဝင်သည့်အတွက် တခုတ်တရစိုက်ပျိုးလာကြသည့် အပင်မျိုးဖြစ်သည့် အတွက် ဒေသစုံ၊ နယ်ပယ်စုံမှ အမည်နာမ မျိုးစုံသလို ချက်ပြုတ်နည်း စုံလင်စွာဖြင့် ပြင်ဆင်ချက်ပြုတ်စားသုံးတတ်ကြ၏။ စာရေးသူလည်း ကျောက်ကွဲရွက်အကြောင်းကို လွန်ခဲ့သည့် ၁၅ နှစ်ခန့်က မိတ်ဆွေတစ်ဦး၏နေအိမ်တွင် ထမင်းစားဖိတ်သည့်အခါမှ ‌သိလာရပြီး ထိုအရွက်ကို ဆေးဖက်ဝင်ကြောင်း မိတ်ဆက်ပေးသဖြင့် သိခဲ့ရပြီးနောက် အင်တာနက်တွင် ရှာဖွေဖတ်ရင်း ယင်း၏ အာဟာရတန်ဖိုး နှင့် ဆေးဖက်ဝင်ပုံကို သိရှိခဲ့သမျှကို မျှဝေလိုက်ရခြင်းဖြစ်၏။     

• ကျောက်ကွဲအကိုင်းအခက်နုနှင့် အဖူးပွင့်လေးများကို ခူးဆွတ်ပြီး သန့်စင်အောင်ရေဆေးပြီးလျှင် အစိမ်းအတိုင်း ဖြစ်စေ၊ ရေနွေးဖျောပြီးဖြစ်စေ ငါးပိရည်ကျို၊ ငါးပိ ထောင်း၊ ငါးပိသုပ်၊ ခရမ်းချဥ်သီးထောင်း၊ ခရမ်းချဥ်သီး ပန်ထွေဖျော်၊ ငရုတ်သီးထောင်း၊ ငါးပိချက် အစရှိသည်တို့နှင့် တွဲဖက်ကာ တို့စရာအဖြစ် စားသုံးတတ်ကြ၏။ 

• ရေနွေးဖျောပြီးသား ကျောက်ကွဲအကိုင်းအခက်နှင့် အဖူးအပွင့်လေးများကို နှစ်သက်သလို လှီးဖြတ်ပြီးနောက် အသုပ်သုပ်စားတတ်ကြ၏။ 

• အချို့ကလည်း ကျောက်ကွဲအကိုင်းအခက်နှင့် အဖူးအပွင့်လေးများကို  ဒယ်အိုးပူပူတွင် ဆီအနည်းငယ် ထည့်၊ ဓားပြား ရိုက်ထားသော ကြက်သွန်ဖြူထည့် ဆီသတ်ပြီး ကြော်ချက် ချက်စားတတ်ကြသကဲ့ သို့ ငါးပိစိမ်းစား၊ ပုစွန်ခြောက် ထောင်း လေးခပ်ကာ ဟင်းလှော်လေးလည်း ချက်စားတတ်ကြသေး၏။ အချို့ကလည်း ကြက်ဥ/ဘဲဥတို့နှင့်အတူ ကြော်စားတတ်ကြ၏။

 သဘာ၀တရားမှပေးသည့် လက်ဆောင်မွန် ကျောက်ကွဲပင်မှ ရရှိသည့် အစိတ်အပိုင်းများကို အမြတ် တနိုး တန်ဖိုးထားပြီး ‌ရာသီချိန်ခါနှင့်အညီ ဒေသအလိုက် မတူညီ ကွဲပြားသည့် ချက်ပြုတ်နည်းမျိုးစုံဖြင့် ပြင်ဆင်စားသုံးခြင်းဖြင့် ကုန်ကျစရိတ် သက်သာစေပြီး ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးကောင်းများကို ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်၏။ ထို့အပြင် မိမိတို့နိုင်ငံ အတွက် ဂေဟစနစ်‌ကောင်းမွန်စေရေး၊ ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲကြွယ်ဝမှုများ ထိန်းသိမ်းရေးတို့ကို ရိုးရာယဥ်ကျေးမှု ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့်အညီ ထိန်းသိမ်းစေနိုင်မည် ဖြစ်၏။

ကြေးမုံငယ်