စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးပညာနှင့် နိုင်ငံတကာစိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးတက္ကသိုလ်များ(အပိုင်း-၄၃)

(ယခင်အပတ်မှအဆက်)

Australia Horticulture Industry

ဩစတေးလျနိုင်ငံ၏ ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း (Horti-culture Industry) သည် နိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍအတွင်း အရေးပါသော အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အောက်ပါ ထုတ်လုပ်မှုများကို အဓိကထား လုပ်ကိုင်ပါသည်-

(က) သစ်သီးဝလံများ Fruits (ဥပမာ – လိမ္မော်၊ ဘယ်ရီသီးများ၊ ထောပတ်အခွံမာသီးများ (ဥပမာ-အယ်လ်မွန်-Almond၊ မက္ကဒေးမီးယား-  Macadamia)

(ခ) ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ Vegetables (ဥပမာ – ခရမ်းချဉ်၊ ဂေါ်ဖီ၊ ခါကြက်ဥ)

(ဂ)ပန်းမာန်ပင်များ Flowers (ဥပမာ -နှင်းဆီ၊ လီလီ၊ ကျူးလစ် နှင့် အလှပင်များ (Ornamental plants) စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။ 

ဤဥယျာဉ်ခြံသီးနှံလုပ်ငန်းသည် ပြည်တွင်းစားသုံးမှုအတွက် လတ်ဆတ်သော အစားအစာများပံ့ပိုးပေးခြင်းအပြင် ပြည်ပသို့ တင်ပို့ရောင်းချခြင်းများကိုလည်း လုပ်ဆောင်ပြီး အစားအစာလုံခြုံရေးနှင့် ကျေးလက် ဒေသ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှု အတွက် အရေးပါသော ကဏ္ဍဖြစ်ပါသည်။

နောက်ဆုံးအချက်အလက်များအရ ၂၀၂၃-၂၄ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ် မှုတန်ဖိုးမှာ ဩစတေးလျဒေါ်လာ ၁၇ ဘီလီယံ (AUD 17 B) နီးပါးအထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး တစ်နှစ် ထက်တစ်နှစ် တိုးတက်လျက်ရှိပါသည်။ ထုတ်လုပ်ခဲ့သော ပမာဏမှာ ၆ ဒသမ ၈၉ မီလီယံ (6.89 Million T)  တန်ချိန်ခန့် ဖြစ်ပါသည်။ တင်ပို့ ကုန်တန်ဖိုးမှာ ဩစတေးလျဒေါ်လာ ၃ ဘီလီယံ (AUD 3 B) ကျော် အထိ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အထူးသဖြင့် စပျစ် (Grape)၊ အော်လမွန် (Almond)၊ ရှောက်မျိုးနွယ်ဝင် (Citrus) အသီးများတွင် အလွန်ကောင်းမွန်သော တိုးတက် မှုများ တွေ့ရှိရပါသည်။

တက္ကသိုလ်အခြေပြု သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ သုတေသနနေရာများ(University-based Science/Technology Parks)

ပထမဆုံးအနေနှင့်  တက္ကသိုလ်အခြေပြု သိပ္ပံသုတေသနနေရာများသည် စက်မှု လုပ်ငန်းများ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ (Venture capitalists) နှင့် ကနဦးပျိုးထောင်မှု (Start-ups)များ နှင့် ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်သည့် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော နေရာများ ဖြစ်လာနိုင်ပြီး၊ အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိကကုမ္ပဏီများတို့၏ သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး ရန်ပုံငွေများ (R&D Funds) ကိုလည်း ဆွဲဆောင်နိုင်ကြောင်း ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ယူကေ၊ စင်္ကာပူနှင့် တရုတ် နိုင်ငံတို့တွင် အောင်မြင်စွာ သက်သေပြပြီးသား ဖြစ်ပါသည်။

တရုတ်(တိုင်ပေ)ရှိ ဆင်ချူ သိပ္ပံနှင့်စက်မှုဇုန် (Hsinchu Science and Industrial Park) သည် ခေတ်မီ ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်ရေး (Modern Chip Making) ကုမ္ပဏီကြီးများကို စုပေါင်း ထားသည့် နေရာဖြစ်ပြီး၊ တက္ကသိုလ်များအနီးရှိ သိပ္ပံပန်းခြံများက သုတေသနနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေး (R&D Funds) နှင့် ခေတ်ရှေ့ပြေး တီထွင်ဆန်းသစ်မှုများကို အားပေးမြှင့်တင်ပေးနိုင်သည့် ကောင်းမွန်သော ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ရပ် ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း ပြသနေပါသည်။

ဩစတေးလျနိုင်ငံ တက္ကသိုလ်များတွင်လည်း ထိုပုံစံတူ လုပ်ငန်းများစွာ ရှိနေပါသည်။ 

ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံများ (Horticultural Crops) သင်ကြားရေးနှင့်သုတေသန (Teaching & Research)ကို အစိုးရ၊ ပုဂ္ဂလိကပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ် (PPP_ Public Private Partnerships) အရ ဆစ်ဒနီတက္ကသိုလ်အနားမှာ တည်ဆောက်ထားသော ဩစတေးလျ တက္ကသိုလ်အခြေပြု သိပ္ပံသုတေသန (Australian Technology Park) တွင်ဆောင်ရွက်နေပါသည်။

သြစတေးလျနိုင်ငံ၏ ဥယျာဉ်ခြံမြေကဏ္ဍသည် လက်ရှိတွင် တန်ဖိုးအားဖြင့် ဒေါ်လာ ၁၆ ဘီလီယံကျော်ရှိပြီး ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ တီထွင်ဆန်းသစ်မှု၊ နည်းပညာပေါင်းစပ်မှုနှင့် စနစ်ကျသော စီမံခန့်ခွဲမှုတို့ ပေါင်းစပ်ထားသော ခေတ်မီနယ်ပယ်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ ဤပတ်ဝန်းကျင်တွင် လက်တွေ့အသုံးချ ဥယျာဉ်ခြံမြေသုတေသန (Applied Horticultural Research - AHR) ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့သည် အခြေခံပညာရပ်ဆိုင်ရာ သုတေသနနှင့် လက်တွေ့ စီးပွားဖြစ် အသုံးချမှုတို့အကြား ပေါင်းကူးပေးသည့် အရေးကြီးသော ကြားခံအဖွဲ့အစည်း တစ်ခုအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ၁၉၉၇ ခုနှစ်တွင် ဒေါက်တာဂေါ်ဒွန်ရော်ဂျာ (Gordon Rogers) က စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော ဤဌာနသည် ဓာတ်ခွဲခန်းနှင့် ဥယျာဉ်ခြံ စိုက်ပျိုး ရေးလုပ်ငန်းခွင်အကြား ကွာဟချက်ကို ပေါင်းကူးပေးနိုင်ရန် သုတေသန၊ ဖွံ့ဖြိုးရေးနှင့် နည်းပညာဖြန့်ဝေရေး (RD&E) မော်ဒယ်ကို ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုကျော်ကြာ အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့သည်။

ဤအဖွဲ့ (AHR_Applied Horticultural Research) ကို ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံသုတေသန လုပ်ငန်းအတွက် လက်တွေ့ကျသော ဖြေရှင်းနည်းများ ပံ့ပိုးပေးသည့် လွတ်လပ်သော၊ ဘာသာရပ်စုံ သုတေသနအဖွဲ့အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ ၎င်း၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ရပ်တည်ချက်မှာ "သိပ္ပံမှ လက်တွေ့သို့" (Science-to-Practice) ဆိုသော မူဝါဒဖြစ်ပြီး နည်းပညာဆိုင်ရာ တိုးတက်မှုများကို လမ်းညွှန်စာအုပ်များ၊ သင်တန်းများနှင့် လက်တွေ့ စိုက်ပျိုးရေး မဟာဗျူဟာများအဖြစ်သို့ မပြောင်းလဲနိုင်မချင်း အောင်မြင်သည်ဟု မသတ်မှတ်ပါ။ ဤအဖွဲ့အစည်း၏ ရုံးချုပ်ကို နယူးဆောက်ဝေး (New South Wales) ပြည်နယ်၊ အီဗမ်လိ (Eveleigh) ရှိ ဩစတေးလျနည်းပညာရပ်ဝန်း (Australian Technology Park) အတွင်းရှိ ဇီဝဆေးပညာအဆောက်အဦ (Biomedical Building)တွင်တည်ရှိသည်။ ဤ နေရာသည် ဆစ်ဒနီတက္ကသိုလ် (University of Sydney) နှင့် နီးကပ်စွာ တည်ရှိသဖြင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဖလှယ်မှုများနှင့် အဆင့်မြင့်ဓာတ်ခွဲခန်းများကို အတူတကွ အသုံးပြုရာတွင် အဆင်ပြေစေပါသည်။

စာရေးသူ၏အတွေး

၂၀၁၇-ခုနှစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံ သုတေသနတက္ကသိုလ် (IARI_Indian Agricultural Research Institute)သို့ စာရေးသူတို့ လေ့လာရေးခရီး သွားရောက်ခဲ့စဉ်က ဥယျာဉ်ခြံ သီးနှံပညာ (Horticulture)အနေနှင့် လေ့လာတာမဟုတ်ဘဲ ဘာသာကြီး ၄-ခု ဟင်းသီး ဟင်းရွက်သိပ္ပံပညာ (Vegetable Science)၊ သစ်သီးဝလံသိပ္ပံပညာ (Fruit Science)၊ ပန်းမာန်သိပ္ပံပညာနှင့်မြေယာအလှဆင်မှု (Flower Science/Floriculture and Lanscaping)၊ နှင့် ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံများရိတ်သိမ်းချိန်လွန်နည်းပညာ (Postharvest Technology of Horticultural Crops) စသည်ဖြင့် အသေးစိတ်လေ့လာ၊ သင်ကြား၊ သုတေသနပြုကာ နိုင်ငံတော်ဝင်ငွေများစွာ ရှာဖွေပေးလျက်ရှိသည်ကို သတိပြု တွေ့မြင်ခဲ့ ရပါသည်။ စာရေးသူတို့ အဖွဲ့ ၁၂၅၀ ဧကခန့်ကျယ်ဝန်းသော တက္ကသိုလ် မူလနယ်မြေကြီး (University Main campus) အတွင်းရှိ ဧည့်ရိပ်သာ (Guest House) မှာ တည်းခိုခဲ့ရပါသည်။

ယခု ဩစတေးလျနိုင်ငံ ဆစ်ဒနီတက္ကသိုလ်တွင်လည်း ပုဂ္ဂလိကဥယျာဉ်ခြံသီးနှံ သုတေသန အဖွဲ့အစည်း (AHR_Applied Horticultural Research)က ထဲထဲဝင်ဝင် သင်ကြား၊ သုတေသနများ လုပ်ဆောင်နေပြီး အစိုးရ၊ ပုဂ္ဂလိကပူးတွဲဆောင်ရွက်မှု (PPP-Public Private Partnerships)ကို အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်ကာ နိုင်ငံ့ဝင်ငွေကို တက္ကသိုလ်များနှင့်ပူးပေါင်းပြီး ပုဂ္ဂလိကဥယျာဉ်ခြံသီးနှံလုပ်ငန်း (Private Horticulture Industry) မှပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိပါသည်။

ဩစတေးလျတက္ကသိုလ် အများစုတွင် ဥယျာဉ်ခြံသီးနှံဌာန (Department of Horticulture)၊ လယ်ယာသီးနှံဌာန (Department of Agronomy)၊ ရုက္ခဗေဒဌာန (Department of Botany)၊ သတ္တဗေဒဌာန (Department of Zoology) ဆိုသည့် ဌာနစွဲ များထက် သိပ္ပံမဟာဌာနကြီး (Faculty of Science) အောက်တွင် ဇီဝသိပ္ပံ အဆင့်မြင့် ကျောင်း (School of Biological Sciences)၊ သက်ရှိသိပ္ပံအဆင့်မြင့်ကျောင်း (School of Life Sciences)၊  စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့်အစာအာဟာရသိပ္ပံအဆင့်မြင့်ကျောင်း (School of Agriculture and Food Sciences) စသည်တို့ ဖွဲ့စည်းပုံ ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းကာ အပင်သိပ္ပံ (Plant Science)၊ မွေးမြူရေးသိပ္ပံ (Animal Science)၊ ပတ်ဝန်းကျင်သိပ္ပံ (Environmental Science) စသည့် အထူးပြု ဘာသာရပ်များဖြင့် ဘွဲ့ပေးကာ စုပေါင်း လေ့လာက နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးစားပေးစနစ် (Integrated and Applied Approach for Nation Development) ကို ပြောင်းလဲသွားနေပါသည်။

သင်ကြားရေး၊ သုတေသနလုပ်ငန်းများကို ခေတ်မီနည်းပညာလေ့လာနည်းစနစ် (LMS-Learning Management System) ဖြင့် နေ့စဉ်၊ အပတ်စဉ်၊ လစဉ် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများအား ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာ (Digital Technology) ဖြင့် မိမိဘာသာ သင်ယူ လေ့လာစေသောနည်းစနစ် (Self-study/Self-Learning) ကို အသုံးချနေပါသည်။ ကျောင်းသား၊ ကျောင်း သူများ အနေဖြင့် စာသင်နှစ်ဝက် တစ်ခုလျှင် ၄-၅ ဘာသာပဲ သင် ယူရပြီးတစ်ဘာသာကိုစာသင်ချိန်ပြင်ပတွင် ပြုလုပ်ရသည့်လုပ်ငန်းများ(Assignments) ဖြင့် အနားမနေရရန် ဆောင်ရွက်ထားသည့်နည်းစနစ်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် တစ်ချို့ တက္ကသိုလ် များတွင် ဝါသနာပါပါ၊ မပါပါ စာသင်နှစ်ဝက်တစ်ခု ကို ၉-၁၀ ဘာသာ စုပြုံသင်ပေးသော နည်းစနစ်ကတော့ ခေတ်မမီတော့ဟုထင်မြင်မိပါသည်။ လက်ရှိစနစ်အရ တက္ကသိုလ်များတွင် ဌာနတွေများပြီး ဌာနမှူး/ပါမောက္ခ ရာထူးများ အငြိမ်းစား မယူမချင်း အမြဲတန်းရာ ထူးပုံစံ ဖြစ်နေပါကလည်း အာဏာရှင်ဆန်နေပါလိမ့်မည်။ ဖွံ့ဖြိုးပြီး နိုင်ငံများ ရှိတက္ကသိုလ် များတွင်တော့ ဌာနမှူး (Head of the Department)၊ မဟာဌာနမှူး (Dean of the Faculty) စသည်တို့မှာ ကျောင်းသား ၄၀၀၀၀-၅၀၀၀၀ ရှိသောတက္ကသိုလ်ကြီး တွေ တောင် ဘာသာရပ်ပေါင်းစုံ ၄-၅ ဌာနပဲ ရှိနေကာ ဌာနမှူးကို  ပါမောက္ခများက အလှည့်ကျ ရွေးကောက်ခံကာ  သက်တမ်းအလိုက် ဆောင်ရွက်ရသောစနစ် (Elective and Appointed by Senate/University Council) သာလျှင်ဖြစ်ပါကြောင်း ကမ္ဘာကြီးနှင့် မျက်ခြည်မပြတ်စေရန် ဆွေးနွေး တင်ပြလိုက်ရပါသည်။

ဒေါက်တာမျိုးကြွယ်

(ဆက်လက်ဖော်ပြပါမည်)