ရေချိုပုစွန် သားဖောက်မွေးမြူရာတွင် ဇီဝလုံခြုံရေးအစီအမံများကို အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန် ရေချိုပုစွန်ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်ခြင်းစီမံကိန်းစတင်

နေပြည်တော် ၊ ဇန်နဝါရီ ၂၃

မဲခေါင်-လန်ချန်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ အထူးရန်ပုံငွေ(၂၀၂၅)ဖြင့် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မည့် “ရေချိုပုစွန် သားဖောက်မွေးမြူရာတွင် ဇီဝလုံခြုံရေး အစီအမံများကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်းဖြင့် ရေချိုပုစွန်ထုတ်လုပ်မှု တိုးမြှင့်ခြင်း” စီမံကိန်း စတင်ခြင်းနှင့် ပုစွန်မွေးမြူသည့်အဖွဲ့အစည်းများ၊ ဆက်စပ်လုပ်ငန်းဌာနများပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သည့် အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲကို ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်နေ့နံနက်ပိုင်းက နေပြည်တော်၊ ရုံးအမှတ်(၁၅) စုဝေးဆောင်ခန်းမ၌ကျင်းပသည်။

အခမ်းအနားတွင် စိုက်ပျိုးရေး၊မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးမင်းနောင်က အဖွင့်အမှာစကားပြောကြားရာ၌ ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာန၏ လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ရေချိုရေငန် ငါးပုစွန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန် ၊ ဌာန ပုဂ္ဂလိကနှင့် ပြည်တွင်း ပြည်ပအဖွဲ့အစည်းများပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ငါး ပုစွန် ရောဂါများကာကွယ်ထိန်းချုပ်နိုင်ရေးအတွက် နိုင်ငံတကာ၊ ဒေသတွင်း အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ ပါဝင်ကြောင်း၊

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုစွန်မွေးမြူဧရိယာဧက စုစုပေါင်း တစ်သိန်း တစ်သောင်းသုံးထောင်ကျော်ရှိသည့်အနက်  ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ဧရာဝတီ တိုင်းဒေသကြီးများတွင် ရေချိုပုစွန် မွေးကန် ဧရိယာ ဧကငါးထောင်ကျော်ရှိကြောင်း၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၌ ရေချိုပုစွန်သားဖောက်ရုံများ ရှိသကဲ့သို့ အသားတိုး သီးသန့်မွေးမြူနည်းစနစ် (Mono culture)၊ ငါး ပုစွန် ရောနှော မွေးမြူနည်းစနစ် (Poly Culture) ဖြင့် မွေးမြူလျက်ရှိကြောင်း၊ 

ပုစွန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများတွင် ဇီဝလုံခြုံရေးစနစ်  အားနည်းခြင်းကြောင့် ရောဂါကျရောက်ခြင်း၊  မျိုးများ သွေးနီးမျိုးစပ်ခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်ပြီး  သားပေါက် အထွက်နှုန်း ကျဆင်းခြင်းများ တွေ့ရှိရကြောင်း၊  ရေငန်ပုစွန်များ၌ White Spot Disease ၊ ရေချိုပုစွန်၌ white tail disease တို့သည် ပုစွန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အဟန့်အတားတစ်ရပ် ဖြစ်လျက်ရှိသည်ကို တွေ့ရှိရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ရေငန်ပုစွန် (ကျားပုစွန်) နှင့် ရေချိုပုစွန်တုပ်ကြီး သားပေါက်ခြင်းလုပ်ငန်း၌ ရောဂါကျရောက်မှုများကြောင့် ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုများ၊ ပြည်တွင်း၌ သားပေါက် ထုတ်လုပ်နိုင်မှု နည်းပါးလျက်ရှိသဖြင့်  သားပေါက်ရှင်သန်မှု ကောင်းမွန်စေရန် အစိုးရနှင့် ပုဂ္ဂလိက ပိုမိုပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ကြောင်း၊

ဌာနကထုတ်ပြန်ထားသည့် ရေချိုရေငန်ပုစွန် သားဖောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများ၌ မျိုးပုစွန်၊ သားပေါက်များကို မဖြစ်မနေရောဂါစစ်ဆေးပြီး ရောဂါမရှိမှသာ သားဖောက်ရန်နှင့် ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးလိုက်သည့် ပုစွန်သားပေါက်များ ရောဂါကင်းရှင်းမှ မွေးမြူသူများထံ ဖြန့်ဖြူးကြရန် ပုစွန်သားဖောက် လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ပညာရှင်များအား အထူးတိုက်တွန်းမှာကြားလိုကြောင်း၊ 

မွေးမြူရေးကန်များ၌ မွေးမြူထားသော ငါးပုစွန်များ၏ ရောဂါကျန်းမာရေး အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးသည့်အစီအမံ (Aquatic Animal Disease Surveillance Plan) တင်သွင်းနိုင်ငံများ၏ လိုအပ်ချက်များအရ အမျိုးသား ဓါတုဆေးဝါးဓါတ်ကြွင်း စောင့်ကြည့်ထိန်းချုပ်မှု အစီအမံ (National Residue Monitoring Plan – NRMP) များရေးဆွဲ၍  မွေးမြူရေးထုတ်ကုန်များ၌ ရောဂါ ကျရောက်မှုမရှိစေရေးနှင့် ဆေးဝါး ဓါတ်ကြွင်းများ ပါဝင်မှုမရှိစေရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်သလို ပြုပြင်ထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်တစ်လျှောက် လုပ်ငန်းများတွင် ကျင့်သုံးလျက်ရှိသည့်စနစ်များကို နည်းစနစ် မှန်ကန်စွာ အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်ပုံမှန်စစ်ဆေးခြင်း၊ နိုင်ငံတကာနှင့် ကုန်တင်သွင်းနိုင်ငံများမှ ထုတ်ပြန်ထားသည့် ကမ္ဘာ့တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးအဖွဲ့သို့ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရေသတ္တဝါ ရောဂါဖြစ်ပွားမှုစောင့်ကြည့်ရေး ကွင်းဆင်းဆောင်ရွက်မှု အစီအစဉ်အား အစီရင်ခံ တင်ပြနိုင်ရေးအား ပါဝင်ပတ်သက်သူများအားလုံး ဝိုင်းဝန်းပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ကြစေ လိုကြောင်း၊

ယခုစီမံကိန်းသည် ပုစွန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုလုံး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အကျိုးရရှိနိုင်သကဲ့သို့ သက်ဆိုင်ရာကဏ္ဍအလိုက် စီမံကိန်းနှင့် ဆက်စပ်နေသောဌာနများအတွက် သုတေသနများ ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ စီမံကိန်းတွင် ပုစွန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတိုးတက်ရန်အတွက် ကဏ္ဍအလိုက် ချိတ်ဆက်ပြီး သုတေသနများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း ၊ ရရှိလာမည့် သုတေသနရလဒ်၊ နည်းပညာများကို  ဖြန့်ဖြူးပေးခြင်း၊ တစ်ပိုင်တစ်နိုင် မွေးမြူသူများနှင့် စီးပွားဖြစ် မွေးမြူထုတ်လုပ်သူများက ပုစွန်ရောဂါကျရောက်ပျံ့နှံ့မှုမရှိရေးအတွက် ဇီဝလုံခြုံရေး ကောင်းစွာလိုက်နာ ကျင့်သုံးမွေးမြူခြင်း တို့ကို ဆောင်ရွက်ပေးကြပြီး ပုစွန်မွေးမြူရေး လုပ်ငန်းများ ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာရေးဝိုင်းဝန်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရန် တိုက်တွန်းပါကြောင်း ပြောကြားသည်။

ထို့နောက် ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်နှင့် တာဝန်ရှိသူက စီမံကိန်းဆောင်ရွက်ရခြင်းနှင့် စီမံကိန်းလုပ်ငန်းအစီအစဉ်အား ရှင်းလင်း တင်ပြကြသည်။

၎င်းနောက် ပုစွန်မွေးမြူသည့်အဖွဲ့အစည်းများ၊ ဆက်စပ်လုပ်ငန်းဌာနများပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သည့် အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲကို ဆက်လက်ကျင်းပရာ အခမ်းအနား တက်ရောက်လာကြသော မြန်မာနိုင်ငံငါးလုပ်ငန်းအဖွဲ့ချုပ်နှင့် ညီနောင်အသင်းများမှ တာဝန်ရှိသူများက စီမံကိန်းနှင့် ပတ်သက်၍ အကြံ ပြုဆွေးနွေးကြသည်။ ဆွေးနွေးချက်များအပေါ် ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာအောင်ကြီးက သုံးသပ်ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။            

MOALI