ပူစပ်မွှန်ထူ အရသာထူးသည့် ဂျပန်ဝါဆာဘီ

ပူစပ်မွှန်ထူအရသာထူးကဲသည့် ဂျပန်ဝါဆာဘီနှင့် စာရေးသူသည် နီးစပ်ကျွမ်းဝင်မှုမရှိခဲ့ပါ။ ဝါဆာဘီကို ယခုအသက်(၇၀)ထိ ကြားရုံပဲကြားဖူးခဲ့ပါသည်။ ဝါဆာဘီကို အသုံးများသည့် ဂျပန်အစားအစာများနှင့်လည်း မနီးစပ်သလို စားလည်းမစားခဲ့ဖူးပါ။ သို့သော် မကြာသေးမီ (၁၁.၁.၂၀၂၆) နေ့က ထိုင်းနိုင်ငံဘန်ကောက်မြို့ရှိ စင်ထရယ်ဝါးကုန်တိုက်ကြီးပေါ် ၆ လွှာရှိ ZEM ဇင်မ်ဂျပန်စားသောက်ဆိုင်တွင် စာရေးသူသည် မန္တလေးမြို့မှ မိတ်ဆွေများနှင့် နေ့လယ်စာ စားသောက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုစားသောက်ပွဲ၌ ပန်းကန်ခွက်သေးသေးထဲမှာ ဝါဆာဘီတုံး စိမ်းဖန့်ဖန့်လေးကို မြင်တော့မှ ပထမဆုံး မြင်ဖူးတာမို့ စိတ်ဝင်စားမိ၏။ သို့သော် ဘယ်လိုစားရမှန်း မသိပါ။ စားပွဲတွင် ဆူရှီအမျိုးမျိုး၊ တူနာငါးနှင့်ပုစွန်စားပွဲ အမျိုးမျိုးပါ၏။ စာရေးသူသည် မိတ်ဆွေများကိုလည်း မမေးမမြန်း ကိုယ့်ဘာသာကို ဝါဆာဘီတုံးထဲမှ မန်ကျည်းစေ့ကြီးကြီးခန့်ကို တူနှင့်ညှပ်ယူ၍ ပါးစပ်ထဲတိုက်ရိုက်ထည့်ပြီး လျှာပေါ်တင်စားကြည့်လိုက်ရာ ပူစပ်မွှန်ထူပြီး နှာခေါင်း ပါပွင့်ထွက်သွားရာ တစ်ခါထဲ ထွေးပစ်လိုက်ရပြီး သီးသလိုခံစားလိုက်ရ၏။ ဝါဆာဘီ၏ ပူစပ်မွှန်ထူပြီး မခံမရပ်နိုင်ဖြစ်သည်ကို တွေ့ကြုံရပါတော့သည်။ ထိုတော့မှ မိတ်ဆွေတို့နှင့် ဝါဆာဘီအကြောင်းကို ဆွေးနွေး ဖြစ်ပါတော့သည်။

ဤတွင်စာရေးသူသည် မိမိ၏ လက်ကိုင်ဖုန်းကိုဖွင့်၍ chat GPT-AI ကိုဖွင့်ကာ ဝါဆာဘီ အကြောင်းကို ပြည့်စုံစွာ လေ့လာမိပါသည်။ ဤသို့လေ့လာသိရှိခဲ့ရမှုများကို စာရေးဆရာ (စိုက်ပညာရှင်) ပီပီ ပူစပ်မွှန်ထူပြီးအရသာထူးကဲသည့် ဝါဆာဘီအကြောင်း ဆောင်းပါး တစ်ပုဒ် ရေးဖြစ်ပါတော့သည်။

ဝါဆာဘီပင်အကြောင်းစုံ

ဝါဆာဘီပင်သည် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ အေးမြသောတောင်တန်းဒေသရှိ သန့်စင်အေးမြသော တောင်ကျစမ်း ရေတို့ဝန်းကျင်ရှိ မြေတို့တွင် သဘာဝအလျောက်ပေါက်ရောက် ဖြစ်ထွန်းကြပါသည်။ ဝါဆာဘီပင်၏ မြေ အောက်ပင်စည်ရိုင်ဇုန်းမှ ခြစ်ထုတ် ၍ရသော အနှစ်ကို ဝါဆာဘီဟုခေါ်ပါသည်။ ဝါဆာဘီပင်ကို အင်္ဂလိပ်လို(wasabi)ဟုခေါ်ပါသည်။ သိပ္ပံအမည်မှာ Eutrema Japonicum (Mig) Koidy ဖြစ်ပါသည်။ မျိုးရင်း Brassicaceae မုန်ညင်းမျိုးရင်းဖြစ်ပါသည်။

ဝါဆာဘီတွင် ရောဂါပိုးများကိုသေစေနိုင်သော Allyi isothiocyanate ပါဝင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ရောဂါပိုးများနှင့် ကပ်ပါးကောင်များကို သေစေနိုင်သည့် အစွမ်းသတ္တိရှိပါသည်။ ထိုအစွမ်းသတ္တိကို အသုံးပြု၍ လူသုံးဆေးမျိုးစုံလည်း ထုတ်လုပ်သုံးစွဲ  လျက်ရှိပါသည်။ ၎င်း၏ ပူစပ်မွှန်ထူသောအရသာကြောင့် အစာစားချင်အောင် ဆွဲဆောင်သည့် နှုတ်မြိန်စာ(အက်ပီတိုက်ဇာ) အဖြစ် အေးချမ်းသောအချိန် စားပွဲများတွင် အသုံးပြုကြပါသည်။ ဝါဆာဘီကို ပဲငံပြာရည်နှင့်အရည်ဖျော်၍ ဆော်လမွန်၊ တူနာငါးအစိမ်းပြားလေးများ၊ ဆူရှီများနှင့် တို့၍နှစ်၍ စားကြပါသည်။ ဝိုင်၊ ဝီစကီ၊ ဆာတေးတို့နှင့်လည်း မြည်း ၍ စားသုံးကြပါသည်။ ပူစပ်မွှန်ထူနူးညံ့သည့် အရသာလေးနှင့် အလွန်ကောင်းလှပါသည်။ အစာလည်းကြေ ကျန်းမာရေးအအတွက်ကောင်းလှပါသည်။ သို့သော် များများစားလျှင် ဝမ်းလျှောတက်ပါသည်။ နှာခေါင်းကိုလည်း ထိနိုင်ပါသည်။ ဝါဆာဘီ အရွက်နုများကိုလည်း အနေတော်တို့စား၍ ရပါသည်။ ဝါဆာဘီအရွက်ကလေးများကို ဂျပန်အစားအစာများတွင် အနည်းငယ်စီတို့စားရန် ထည့်ပေးလေ့ ရှိပါသည်။

ဝါဆာဘီပင်ကြိုက်နှစ်သက်သော ရာသီဥတုနှင့်ရေမြေအခြေအနေ

ဝါဆာဘီပင်သည် အေးမြသော တောင်တန်းဒေသရေကြည်ရေသန့်ရေအေးများ စဉ်ဆက်မပြတ် စီးဆင်းနေသည့် ဩဂဲနစ်ဓါတ်များ ကြွယ်ဝသော ရေစီးရေလာကောင်းသည့် နေရာမျိုးကို ကြိုက်နှစ်သက်ပါသည်။ အပူချိန် ၈ ဒီဂရီ-၂၀ ဒီဂရီ c တွင် ကြိုက်နှစ်သက်ပါသည်။ နေရောင် မပြင်းပဲ အရိပ် ၇၀-၈၀ ရာခိုင်နှုန်းတွင် ဖြစ်ထွန်းပါသည်။ စိုထိုင်းဆ များသောနေရာကြိုက်ပါ သည်။ မြေအချဉ်အငန်ဓါတ် ၆မှ ၇အတွင်းကြိုက်ပါသည်။ စိုက်ပြီး ၁နှစ်ခွဲ ၂နှစ်သားမှ စားနိုင်သော အရွယ်ရောက်ပါသည်။

ဂျပန်နိုင်ငံသည် မူရင်းဒေသဖြစ်ပြီး တရုတ်၊ ကိုရီးယား၊ နယူးဇီလန်နိုင်ငံတို့တွင် အောင်မြင်စွာ စိုက်ပျိုးနိုင်ပါသည်။ အမေရိကန်၊ တရုတ်နိုင်ငံတို့တွင်လည်း စိုက်ပျိုးကြပါသည်။ မြန်မာပြည်တွင် ချင်းပြည် နယ်၊ ကချင်ပြည်နယ် တောင်ပေါ်အေးသော ဒေသများတွင် စမ်းသပ်စိုက်ပျိုးသင့်ပါသည်။ ဝါဆာဘီ မျိုးအစစ်ကို ဂျပန်နိုင်ငံမှ ဝါဆာဘီရိုင်ဇုန်း (Rhizome) နှင့် ပျိုးပင်ငယ်များအဖြစ် ရယူနိုင်ပါသည်။ ဝါဆာဘီ မျိုးပင်သည် ဈေးကြီးပါသည်။ တစ်ပင်ကို ၁၀-၃၀ ဒေါ်လာအထိဈေးကြီးပါသည်။

ဝါဆာဘီအစစ်ထုတ်လုပ်အသုံးပြုနည်း

ဝါဆာဘီအစစ်ထုတ်လုပ်ရန် မလွယ်ကူပါ။ အခက်အခဲများရှိပါသည်။ ဝါဆာဘီပင်စတင် စိုက်ပျိုးပြီး ၁နှစ်ခွဲ ၂နှစ်ကြာမှ စတင်အသုံးပြု၍ရသည်။ ဂျပန်နိုင်ငံမှာသာ အစစ်ကိုရရှိနိုင်သည်။ ကမ္ဘာ့စားသုံးမှုကို လုံလောက်အောင် စိုက်ပျိုးမထုတ်လုပ်နိုင်ပါ။ ထို့ကြောင့် ဝါဆာဘီအစစ်ဈေးက ကြီးပါသည်။ အစစ်တစ်ကီလိုကို ဒေါ်လာ ၁၀၀ မှ ၃၀၀ အထိ အချို့နိုင်ငံတွေမှာ ဈေးကြီးနေပါသည်။

ကမ္ဘာ့ဝါဆာဘီစားသုံးမှုကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရန်အတွက် ဝါဆာဘီအစစ်အစား အတုပြုလုပ် ထုတ်လုပ်ရောင်းချ အသုံးပြုလျက်ရှိပါသည်။ ဝါဆာဘီအတုကို မုန်ညင်းမျိုးရင်းဝင် horse radish အမြစ်အမှုန့်၊ မုံညင်းစေ့အမှုန့်တို့ကိုရော၍ ရေနည်းနည်းနှင့်ဖျော်ပြီး ပဲပုတ်မှုန့်(သို့)ပြောင်းဖူးမှုန့်တို့ကို အနည်းငယ်ရောထည့်ရပါသည်။ အစိမ်းရောင်အဖြစ် စားသောက်ကုန်သုံး အရောင်မှုန့်ထည့် ၍ အသုံးပြုပါသည်။ စားသောက်ဆိုင်များတွင် ဤအတုကို အသုံးများပါသည်။ သို့ရာတွင် အတုသည် ဝါဆာဘီအစစ်ကို အရည်အသွေးမမီပါ။ ကွာခြားချက်မှာ ဝါဆာဘီအစစ်သည် စိမ်းနုနုရောင်ရှိ၍ အတုမှာ အစိမ်းတောက်ရောင်ရှိပါသည်။ အတုသည်ပို၍ ပူစပ်ပြင်းထန်ပါ သည်။ အစစ်၏ အနံ့သည်လည်း သန့်ရှင်းနူးညံ့ပြီး အတုသည် အနံ့ပြင်းထန်ပါသည်။ အစစ်သည် ဈေးကြီး၍ အတုသည် ဈေးချိုပါသည်။ 

ဝါဆာဘီအစစ်ပြုလုပ်နည်းမှာ ဝါဆာဘီပင်၏ မြေအောက်ပင်စည်ရိုင်ဇုန်းကို ရေသန့်အောင် ဆေးပြီး အသားကိုခြစ်ယူသောခြစ်နှင့် ခြစ်ယူပြီး အစိမ်းတိုက်ရိုက်အသုံးပြုရပါသည်။

အတုပြုလုပ်နည်းမှာ အထက်တွင်ဖော်ပြပြီးအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဝါဆာဘီအတုကို များများစားသုံးပါက နှာခေါင်းနှင့်အစာအိမ်ကို ထိခိုက်နိုင်ပါသည်။ ဤသို့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအများစု၏ စားသောက်ဆိုင်ကြီးများတွင် အသုံးပြုလျက်ရှိသော ပူစပ်မွှန်ထူပြီးအရသာထူးကဲသည့် ဂျပန်ဝါဆာဘီအစစ်နှင့်အတုအကြောင်းကို စာဖတ် သူများ ဗဟုသုတရစေရန် ရည်ရွယ် ၍ ရေးသားတင်ပြလိုက်ရပါသည်။

လှဆန်း(စိုက်ပညာရှင်)