စနစ်သစ်ကျွဲ၊နွားမွေးမြူရေးဖြင့် ပြည်တွင်းလိုအပ်ချက်ဖူလုံစေပြီး ပြည်ပတင်ပို့နိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ကြပါစို့

စနစ်သစ်ကျွဲ၊နွားမွေးမြူရေးဖြင့် ပြည်တွင်းလိုအပ်ချက်ဖူလုံစေပြီး ပြည်ပတင်ပို့နိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ကြပါစို့

cow
စိုက်ပျိုးရေး ဘေးထွက်ပစ္စည်းများ

ရေတိုအတွက် ကောက်ရိုးယူရီယား ပြုပြင်ကျွေးမွေးခြင်းဖြင့် အစာအရည်အသွေးမြင့်လာစေခြင်း၊ လွယ်ကူစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း၊ အချိန်တိုအတွင်းဆောင်ရွက်နိုင်သဖြင့် တစ်ပိုင်တစ်နိုင်မွေးမြူသူများအတွက် သင့် တော်ပါသည်။   ရေရှည်အတွက်  “ကောက်ရိုးထုံးစက်”များအသုံးပြုပြီး ကောက်ရိုးထုံးသိမ်းဆည်းသောစနစ် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရပါမည်။ သို့မှသာကောက်ရိုးလေလွင့်မှုနည်းပါးပြီး ကောက်ရိုးသိမ်းဆည်း သိုလှောင်ရန်လွယ်ကူသဖြင့် တစ်နှစ်လုံအတွက် အစာစုဆောင်း ထားနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။  အစုအဖွဲ့များအလိုက် ကောက်ရိုးထုံးစက်များတည်ထောင်ရန်လိုအပ်ပါသည်။  

စားကျက်သီးနှံများ

ရေတိုအတွက်   နေပီယာ၊ ဂီနီ၊ ပဲမျိုးနွယ်ပင်များကို စိုက်ပျိုးရပါမည်။ သို့မှသာကာလတိုအတွင်း အစာများများရရှိခြင်း၊ အရည်အသွေးမြင့် သော အစာရရှိခြင်း၊ စိုက်ပျိုးမြေအရည်အသွေးကောင်းမွန်စေခြင်း၊ စားကျက် အလှည့်ကျအသုံးပြုနိုင်ခြင်း၊ ရိတ်သိမ်းကျွေးနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့် အစာရှားပါးချိန်တွင် အသုံးပြုနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ ရေရှည်တွင်အစာရရှိနိုင်ရေး တောင်သူများနှင့်စာချုပ်ပြီးဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ပါသည်။ ထိုင်း၊ အိန္ဒိယ၊ ဗီယက်နမ်၊ တရုတ် နိုင်ငံများတွင်ကျယ်ပြန့်စွာဆောင်ရွက်လျှက်ရှိပါသည်။ သို့မှသာတစ်နှစ်ပတ်လုံးအစာရရှိနိုင်ခြင်း၊ တောင်သူများ စားကျက်စိုက်ပျိုးရေးတွင်ရင်းနှီးမြုပ်နှံလာစေခြင်း၊ အစာပြတ်လတ်မှုကာကွယ်နိုင်ခြင်း၊ အစာဈေးနှုန်းတည် ငြိမ်စေခြင်း၊ စီးပွားဖြစ်ထုတ်လုပ်မှုများပေါ်ထွန်းလာစေခြင်း၊ တောင်သူများဝင်ငွေတိုးတက်စေခြင်း၊ နွားမွေးမြူမှု ဖွံ့ဖြိုးရေးမူဝါဒကို အထောက်အကူ ပြုနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ 

အစာနုများ

ရေတိုအတွက် ဒေသတွင်းရရှိသော အစာများ (ပြောင်း၊ ဖွဲ၊ ဆီကြိတ်ဖတ်များ) ကိုစနစ်တကျ ရောစပ် အသုံးပြုသောအချိုးများ ဖော်ဆောင်ခြင်းဖြင့် အစာဈေးနှုန်းသက်သာစေခြင်း၊ အလွယ်တကူဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း၊ ဒေသထွက်အစာများအသုံးပြုနိုင်ခြင်း၊ တောင်သူများအကြား အစာသုံးစွဲမှုဆိုင်ရာအသိပညာတိုးပွားစေမည် ဖြစ်ပါသည်။ ရေရည်အတွက် ဒေသတွင်းအစာစက်ရုံများ တည်ဆောက်ရပါမည်။ သို့မှသာ လုံခြုံစိတ်ချစွာ ဒေသ လိုအပ်ချက်နှင့်အညီထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အစာဈေးလျော့ကျစေခြင်း၊ စီးပွားဖြစ်အသားတိုးမွေးမြူသူများသို့ ကူညီ ဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း၊ အသက်အရွယ်အလိုက် လိုအပ်သောအစာများထုတ်နိုင်ခြင်း၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်ခြင်း၊ တန်ဖိုးမြင့်တိရစ္ဆာန်ထွက်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် အထောက်အကူပြုနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။   

အစာကျွေးမှုဆိုင်ရာနည်းပညာ

ရေတိုအတွက် အာဟာရပြည့်ရောစပ်စာ (TMR) သရုပ်ပြခြင်း၊ မြက်ချဉ်ဖတ်ပြုလုပ်ခြင်း၊ အာဟာရ မျှတစာကျွေးနည်း စသောသင်တန်းများ ဆောင်ရွက်ပေးရပါမည်။ သို့မှသာအာဟာရမျှတစာရောစပ်ကျွေးမွေးခြင်း၊ အစာအလေအလွင့်နည်းပါးခြင်း၊  ထုတ်လုပ်မှုပိုမိုတိုးတက်ခြင်း၊ တောင်သူများဆောင်ရွက်လိုစိတ်မြင့်မားစေခြင်း၊ အချင်းချင်းဆွေးနွေးခြင်းဆောင်ရွက်ရပါမည်။ ရေရှည်တွင် စုပေါင်းသင်တန်းများနှင့် မေထုန်မဲ့သားစပ် အစီအစဉ်များ ဆောင်ရွက်ရပါမည်။ သို့မှသာ အစာကောင်းမှမျိုးအောင်မြင်မှုအထောက်အကူပြုခြင်း၊ မျိုးရိုးမြှင့်တင်နိုင်ခြင်း၊ ပညာပေးစခန်းများထူ ထောင်ပြီး မျိုးမြှင့်တင်ရေးနှင့် အစာအဟာရဆိုင်ရာ သင်တန်းပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်ရပါမည်။  

၆။ မျိုးမြှင့်တင်ရေး စီမံဆောင်ရွက်ခြင်း
အသားစားနွား မျိုးမြှင့်တင်ရေး

ဒေသနွားများသည် ကြီးထွားမှု မကောင်းပါ။ မတူသော မျိုးများကို သားစပ်ခြင်းဖြင့် ရရှိသောသားသမီး (F1) သည် ကြီးထွားမှု၊ မျိုးအောင်မြင်မှု၊ ကျန်းမာရေးနှင့်သဘာဝဒါဏ်ခံနိုင်မှုတွင် မိဘမျိုးရိုးထက် ပိုမိုကောင်း မွန်ခြင်း၊ အပူဒါဏ်ခံနှင့်စိုးထိုင်းမှုဒါဏ်ခံနိုင်ခြင်းစသည့် ကောင်းမွန်သောအရည်အသွေးများရရှိပါမည်။  ထို့ကြောင့် ကြီးထွားမှုကောင်းသော ဘရာမင်အသား စားနွားမျိုးနှင့် သားစပ်ခြင်းဖြင့် ကြီးထွားမှုနှင့် အသားအရည်အသွေး ကောင်းခြင်း၊ ဈေးကွက်ရောက်ချိန်စောခြင်း၊ အသားစားနွားထုတ်လုပ်ရေးအတွက် ရေရှည်တည်ငြိမ်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်မည် ဖြစ်ပြီး ကြီးထွားမှု ၃၀% ထိတိုးတက် လာနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ 

နို့နှင့် / အသား အတွက် မျိုးမြှင့်တင်ခြင်းဒေသနွားမများနှင့် ဖရီရှန်နို့စားနွားမျိုးသားစပ်ခြင်းဖြင့် ပေါက်ပွားလာသော  နွားမများကို နို့ထုတ်ရန်နှင့် နွားထီးလေးများကို အသားစားနွားအဖြစ် အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ မျိုးစပ်ခြင်းဖြင့် ပေါက်ပွားလာသော နွားမများသည် ဒေသနွားမများနို့ထွက်နှုန်းထက် ၅ ဆခန့်ပိုမိုထွက်ရှိခြင်း၊ ရောဂါနှင့်ရာသီဥတုဒါဏ်ခံနိုင်ခြင်း၊ နွားထီးလေးများသည် ကြီးထွားနှုန်းနှင့် အသားအရည်အသွေးကောင်းမွန်ပြီးထုတ်လုပ်မှု ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်တိုးတက် နိုင်သဖြင့် အသားစားနွားအဖြစ်ရောင်းချနိုင်ခြင်း၊ မျိုးအောင်မြင်မှုမြင့်မားခြင်း၊ တစ်ပိုင်တစ်နိုင်မွေးမြူသူများ အတွက် နို့စားနှင့်အသားစားနွား နှစ်မျိုးမွေးမြူနိုင်ခြင်း၊  ဒေသအစာအခြေခံဖြင့် ထုတ်လုပ်မှုကောင်းစေနိုင်ခြင်း၊ ရေရှည်တည်တန့်သောလုပ်ငန်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။  

ဒေသနွားမျိုးများ ထိန်းသိမ်းခြင်း

မြန်မာဒေသအခြေခံနွားမျိုး (ပြာစိမ်း၊ ရွှေနီ) များကို ထိန်းသိမ်းရန်လိုအပ်ပါသည်။ သက်ဆိုင်ရာဌာန/ အဖွဲ့ အစည်းများမှ ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။  ဒေသနွားမျိုးသည် ဒေသအတွင်းနှစ်ပေါင်းရာချီတည်ရှိခဲ့သော မျိုးဖြစ်ပြီး ရာသီဒါဏ်၊ ရောဂါဒါဏ်၊ အစာကြမ်းဒါဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိခြင်း၊ မျိုးပွားမှုကောင်းစွာဆောင်ရွက်နိုင်ခြင်း၊ လယ်ယာလုပ်ငန်းအတွက်အားထားရခြင်း၊ မျိုးစပ်များပေါ်ထွက်လာပြီးမြန်မာမျိုးစစ်များပျောက်ကွယ်နိုင်ခြင်း၊ မြန်မာနွားမျိုးရိုးဗီဇကိုရေရှည်ထိန်းသိမ်းရန်လိုအပ်ခြင်း၊ ရိုးရာမွေးမြူနည်းစနစ်၊ ဒေသ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကျေးလက်လူမှုစီးပွားအထောက်အကူဖြစ်စေခြင်း၊ ခရီးသွားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အထောက်အကူ ဖြစ်စေခြင်း၊ ထောက်ပံ့မှုအနည်းဆုံးနှင့်ထုတ်လုပ်မှုပေးနိုင်ခြင်းတို့ကြောင့်ရေရှည်အတွက် မျိုးစစ်ခြံများ၊  မျိုးပွားခြံများ၊ သုတေသနစခန်းများကို အနာဂါတ်မျိုးဗီဇမြှင့်တင်ခြင်းအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။

မေထုန်မဲ့သားစပ်ခြင်း နှင့် ဖန်ပြွန်သန္ဓေသား

မေထုန်မဲ့သားစပ်ခြင်းသည်  ဒေသအတွင်းမျိုးမြှင့်တင်ရန်အတွက် အကောင်းဆုံးနှင့်အမြန်ဆုံးဖြစ်ပါ သည်။ ဖန်ပြွန်သန္ဓေသားဖြင့်သားမွေးခြင်းသည် ဒေသတွင်းမျိုးစစ်များရရှိစေရန်အတွက် အမြန်ဆုံးဖြစ်ပါသည်။ ထိုကြောင့် မေထုန်မဲ့သားစပ်စခန်းများ၊ မျိုးနွားသိုးနှင့်ဆောင်ရွက်သောသားစပ်စခန်းများ ထူထောင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ရေရှည်တည်တန့်မည့် မျိုးမြှင့်/မျိုးစပ်ပေးသောစနစ် ဖော်ဆောင်ရပါမည်။  ထိုသို့ဆောင်ရွက် ခြင်းဖြင့် တစ်ပိုင်တစ်နိုင်ခြံများသို့မျိုးကောင်းများဖြင့်သားစပ်နိုင်ခြင်း၊  မျိုးနွားသိုးခြံများတွင် မျိုးကောင်း နွားသိုးများ စုစည်းမွေးမြူခြင်း၊ မျိုးနီးသားစပ်ခြင်းများကာကွယ်နိုင်ခြင်း၊ မျိုးဗီဇထိန်းခြင်းနှင့် မျိုးမြှင့်တင်ခြင်း၊ မျိုးစစ်များမှတ်တမ်းရရှိခြင်း၊ ထုတ်လုပ်မှုကောင်းသောမျိုးစပ်များထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်းတို့ကိုဆောင်ရွက်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။  

ထုတ်လုပ်မှု မှတ်တမ်း

Digital weighing စက်များဖြင့် မွေးစနွားငယ်များအလေးချိန် တိုင်းသောစနစ်ကို စတင်ဆောင်ရွက် ရပါမည်။ မိမိနိုင်ငံနှင့် လိုက်လျောညီ ထွေရှိမည့် နွားမှတ်တမ်း data base ရေးဆွဲ ပြီး Central cattle database unit ဖွဲ့စည်းပြီး လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရပါမည်။ ထိုသို့ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် နွားလေးများမွေးရက်၊ မွေးဖွားကိုယ် အလေးချိန်၊ ကြီးထွားမှုအခြေအနေ၊ မျိုးပွားမှုဆိုင်ရာကြီးကြပ်ခြင်း၊ အစာကျွေးမှုတို့ကို စီမံဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ရောဂါ ကာကွယ်ထိန်ချုပ်ခြင်း၊ ဇီဝလုံခြုံမှုဆောင်ရွက်ခြင်း၊ နောက်ကြောင်းပြန်ခြေရာခံခြင်း၊ မျိုးပွားမှုစီမံကိန်းချမှတ်ခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်သယ်ယူမှုနှင့်ကျန်းမာရေးထောက်ခံချက်များပေးခြင်း၊ နှစ်ရှည်မူဝါဒများချမှတ်ခြင်း၊ သတင်း အချက် အလက်များဖြန့်ဖြူးခြင်း၊ ပွင်လင်းမြင်သာသောစနစ်ဖြင့်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊  အာရှနိုင်ငံများနှင့် ရင်ပေါင် တန်းပြီး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်မှုတို့တွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက် နိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။

၇။ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပုဂ္ဂလိက အခန်းကဏ္ဍ ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှု
ဦးစီးဌာန 

ဇုန်များဖော်ထုတ်ခြင်း (နို့စားနွား၊ အသားစားနွား၊ မျိုးခြံများ)၊ ထောက်ခံချက်လက်မှတ် ထုတ်ပေးခြင်း (မွေးမြူရေးခြံ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်မှု၊ သားသတ်ခြင်း၊ ပြည်ပတင်ပို့ခြင်း)၊ ရောဂါ စူးစမ်း-ဖော်ထုတ်-ကာကွယ်- တားဆီးခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်မျိုးစစ်ဆေးခြင်း (မျိုးသတ်မှတ်ခြင်း-မျိုးစပ်ခြင်း-မျိုးနီးကာကွယ်ခြင်း)၊ ဇီဝလုံခြုံရေး၊ ဈေးကွက်လက်ခံခြင်း၊ ခြေရာခံစနစ်၊ အမြင့်ဆုံးထုတ်လုပ်မှု၊ သတင်အချက်အလက်များ စောစီးစွာသိရှိခြင်းနှင့် တစ်ခုတည်းသောကျန်းမာရေးနှင့် မျိုးမြှင့်တင်ရေး တို့တွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်သွားရပါမည်။ 

ပုဂ္ဂလိက ကဏ္ဍ

အသားတိုးလုပ်ငန်းအတွက် ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုဆောင်ရွက်ခြင်း (မြေ၊ ဆောက်အဦး၊ အစာကျွေးစနစ်)၊   မျိုးမြှင့်တင်ခြင်း၊ အစာကျွေးစနစ်ဆောင် ရွက်ခြင်း၊ ကျန်းမာရေစနစ်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ပြည်တွင်း/ပြည်ပ ဈေးကွက် လိုအပ်ချက်အပေါ်တွင်ထုတ်လုပ်နိုင်စွမ်းမြှင့်တင်ခြင်း၊ ပြည်တွင်းအဆင့်မြင့်အသားအရည်အသွေးလိုအပ်ချက် (ဟိုတယ်များ၊ စားသောက်ဆိုင်များ) များအပေါ် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းခြင်း၊ ပြည်ပတင်ပို့ခြင်းအတွက် သားသတ်ရုံ လုပ်ငန်းရင်နှီးမြှုပ်နှံခြင်း၊ ပြည်တွင်းပြည်ပဈေးကွက်သို့ သယ်ယူပို့ဆောင် ရေးဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်များ (သယ်ယူ ပို့ဆောင်ခြင်း၊ အအေးချသိုလှောင်ခြင်း၊ နိုင်ငံ ခြားငွေတန်ဖိုး) စီစစ်ခြင်း၊ မွေးဘက်ပေးကန်ထရိုက်စနစ် ထူထောင်ခြင်း (အသားတိုးမွေးမြူခြင်း၊ ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်အလိုက်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အစာရရှိရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ကာကွယ် ဆေး၊ ဈေးနှုန်းအာမခံခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု)  ဆောင်ရွက်ရပါမည်။ 

မွေးမြူသူများ/ သမဝါယမများ

သမဝါယမနှင့် မွေးမြူသူအစုအဖွဲ့များမှ နို့စားနွားနှင့် အသားစားနွား မွေးမြူသားဖောက်ပြီး နို့စား/ အသား စားနွားလေးများ မွေးမြူခြင်းဆောင်ရွက်ရပါမည်။ သို့မှသာ အနာဂတ်တွင် လိုအပ်သောနွားများ ရရှိနိုင်ပါမည်။ တိရစ္ဆာန်အစာစိုက်ပျိုးခြင်း၊  အစာထုတ်လုပ်ခြင်း၊ နောက်ကြောင်းပြန်ခြေရာခံလုပ်ငန်းများအတွက် မှတ်တမ်း တင်ခြင်းလုပ်ငန်းများတွင် ပူးပေါင်းပါဝင် ဆောင်ရွက်ရပါမည်။ သို့မှသာ ရေရှည်အတွက် စုပေါင်း ထုတ်လုပ်သော စနစ်ပေါ်ပေါက်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။ 

ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သော အဖွဲ့အစည်းများ 

(NGO, INGO, UN, Company) အဖွဲ့အစည်းမှ နည်းပညာဆိုင်ရာသင်တန်းများ၊ ဓာတ်ခွဲခန်းစွမ်းရည်မြှင့်တင်ခြင်း၊ မျိုးဗီဇမြှင့်တင်ရေး ထောက်ပံမှုများ ၊ ရေရှည်တွင် မိမိဖာသာရပ်တည်ဆောင်ရွက်နိုင်အောင်လေ့ကျင့်ဆောင်ရွက်ရပါမည်။

၈။ စောင့်ကြည့်ထိန်းသိမ်းခြင်း
ပြည်ပသို့ တင်ပို့ခြင်း (တိရစ္ဆာန်အရှင် / အသား)  

ပြည်ပတင်ပို့ခြင်းအား ပြည်ပပို့နိုင်သည့်အခြေအနေ၊ စီးပွားရေးလိုအပ်ချက်၊ နည်းပညာ၊ ဈေးကွက်လက်ခံနိုင်မှုပေါ် အခြေခံပြီး စီစစ်ဆောင်ရွက်ရပါမည်။ ကျွဲနွား ၉ ဒသမ ၈ သန်း အခြေခံတွက်ချက်ရာတွင် နှစ်စဉ် ၂-၃ သန်းခန့် ဈေးကွက်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ပါသည်။ ထိုထဲမှပြည်ပသို့ ၃ ရာခိုင်နှုန်း ကနဦးရည်မှန်းဆောင်ရွက်ကြည့်ပါမည်။ နိုင်ငံအတွက် လိုအပ်သော မျိုးပွားမှု အခြေခံအရေအတွက်ကို ကောင်းစွာထိန်းသိမ်းထားနိုင်ပါသည်။ ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်ကို ချိန်ဆပြီးစနစ်တကျ မျိုးပွားစီမံချက်များချမှတ်ဆောင်ရွက်ရပါမည်။ တစ်နှစ်ကောင်ရေ  ၁၀၀၀၀၀- ရောင်းချ နိုင်ခြင်းဖြင့်  နိုင်ငံခြားဝင်ငွေ USD သန်း ၃၀၀ ရရှိမည်ဖြစ်ပါသည်။  ကြီးမားသောဈေးကွက်ရှိခြင်း၊ သယ်ယူမှုနှင့် သိုလှောင်မှုကုန်ကျစရိတ်နည်းခြင်း၊ တိရစ္ဆာန်နှင့်အစာအရင်းအမြစ်များရှိခြင်း၊ တရားဝင်ကုန်သွယ်မှုဆောင်ရွက် ပြီး တရားမဝင်ကုန်သွယ်မှုလျှော့ချခြင်း၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်း၊  ကျေးလက်တောင်သူများလူမှုစီးပွားမြင့်မားခြင်း၊   မူဝါဒချမှတ်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ရောဂါကာကွယ်ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ မျိုးမြှင့်ခြင်းများဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ 

ခွာနာလျှာနာ ရောဂါကင်းရှင်းဇုန်      

ပြည်ပတင်ပို့မှုလိုအပ်ချက်အရ ရောဂါကင်ရှင်းဇုန်ကို အကောင် အထည်ဖော်ရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ရောဂါကင်းရှင်းဇုန်သည် တာဝန်ယူ/တာဝန်ခံမှုနှင့်ဆောင်ရွက်ရပြီး ကုန်ကျစရိတ်မြင့်မားသဖြင့် ပြည်ပတင်ပို့ခြင်း အတွက်သာဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။   ရောဂါကာကွယ်ထိန်းချုပ်နိုင်မှု၊ ပြည်ပတင်ပို့နိုင်မှု၊ ထုတ်လုပ်နိုင်မှု၊ လူစွမ်းအားအရင်းအမြစ်၊ ဘဏ္ဍာငွေဖြည့်ဆည်းနိုင်မှု တို့အပေါ်အခြေခံ၍ နယ်စပ်ဒေသကုန်သွယ်လမ်း (ရှမ်းပြည် နယ်မြောက်ပိုင်းဒေသ) နှင့် ပြည်တွင်း အချက်အချာ ဒေသ (နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ) အခြေခံပြီး ရောဂါကင်းရှင်းဇုန် ၂ ခုဆောင်ရွက်သွားရပါမည်။  ရေရှည် တွင် ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ အခြေပြုဆောင်ရွက်ရပါမည်။ 

ပျမ်းမျှအသားထုတ်လုပ်နိုင်မှု အလေးချိန်

 ဒေသနွားများ၏ အသားထွက်နှုန်းသည် ပိဿာချိန် ၁၀၀ အောက်တွင်သာရှိပါသည်။ မျိုးမြှင့်တင်ခြင်းဖြင့် အသားတိုး နွားမျိုးစပ်များမွေးမြူခြင်းနှင့် အစာကျွေးစနစ်ပြောင်းလဲခြင်းကြောင့် ထုတ်လုပ်မှုမြင့်မားလာခြင်း နှင့် အသားအရည်အသွေး မြင့်မားလာခြင်းတို့ကြောင့် အသားထွက် ၂၀၀ ပိဿာ ကျော်အထိ ထွက်ရှိလာမည်။ ပြည်တွင်း လိုအပ်ချက်ကိုဖြည့်နိုင်ပြီး ပြည်ပတင်ပို့ခြင်း ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် တောင်သူများ ဝင်ငွေမြင့်မားလာမည် ဖြစ်ပါသည်။ စုစုပေါင်း အသား ထုတ်လုပ်မှု ၂၅% အထိ တိုးတက်လာနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ 

ပြည်တွင်းတိရစ္ဆာန် အစာလုံလောက်မှု

တိရစ္ဆာန်အစာကြမ်း၊ အစာနုများ ပြည်တွင်းတွင်လုံလောက်အောင်ထွက်ရှိပါသည်။ စားကျက်များ စိုက်ပျိုးခြင်း (မြက်မျိုးနွယ်/ပဲမျိုးနွယ်)၊  အများပိုင်စားကျက်များစည်းကမ်းနှင့်အညီ  ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် တစ်နှစ်လုံး အတွက် အစာစုဆောင်းသိုလှောင်ခြင်းကို အစုအဖွဲ့များနှင့်ဆောင် ရွက်ခြင်း၊  ဒေသအလိုက် တိရစ္ဆာန်အစာ စက်ရုံများ တည်ဆောက်ခြင်း၊  မျိုးမြှင့်တင်ခြင်းအလိုက် အစာကျွေးမှုစနစ်ပြောင်းလဲခြင်း၊ ထုတ်လုပ်မှု တိုးတက် လာခြင်း၊  ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်အလိုက်ဆောင်ရွက်ခြင်းကြောင့်  ထုတ်ကုန်အရည်အသွေးမြင့်မားလာခြင်း၊ တစ်ကောင်ချင်းထုတ်လုပ်မှုမြင့်မားလာခြင်း၊ ထုတ်လုပ်သည့်အရေအတွက်ရောအရည်အသွေးပါမြင့်မားလာခြင်း၊ အစာကျွေး မှုနည်းပညာများမြင့်မားလာခြင်း၊  TMR နှင့် Silage ကျွေးစနစ်များ အသုံးပြုကာ မွေးဘက်ပေး ကန်ထရိုက်စနစ်များ၊ အစုအဖွဲ့များ၊ သမအဖွဲ့များ၊ ကုမ္ပဏီများမွေးမြူခြင်းတို့ကြောင့် ပြည်တွင်းတိရစ္ဆာန် အစာဖူလုံမှု ၈၀ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။

ဒေသနွား မျိုးထိန်းမျိုးပွား ခြံများ

ဒေသမျိုးများကို ထိန်းသိမ်းရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဒေသနွားမျိုးကောင်းများပေါများရာ ပျော်ဘွယ်၊ မြင်းခြံ၊ ရွှေဘိုနယ် တို့တွင် မျိုးရင်းထိန်းသိမ်းသောခြံများ ထားရှိရန်လိုအပ်ပါသည်။ မှတ်တမ်းများစနစ်တကျထားရှိရန် လိုအပ်ပါသည်။ ခြံတစ်ခုတည်း ဆောင်ရွက်၍မရပါ။ မျိုးတစ်မျိုးချင်း သီးခြား ဆောင်ရွက်ရန်လိုအပ်ပါသည်။ အကောင်းဆုံး ထီး/မ ရွေးချယ်ပြီးသားစပ်ခြင်းဖြင့် မျိုးနီးသားစပ်မှုနှင့် မျိုးပျောက်ကွယ်မှုကို ကာကွယ်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ မျိုးသန့်များရွေးချယ်ရန်လိုအပ်ပါသည်။ သို့မှသာမျိုးမြှင့်ခြင်းဆောင်ရွက်နိုင်ပါမည်။ မျိုးဗီဇ ထိန်းသိမ်းမှုဗဟိုဌာနထူထောင်ပြီး ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ 

နွားမွေးမြူခြင်း ဝင်ငွေတိုးတက်မှု  

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကျေးလက်နေပြည်သူ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း နွားမွေးမြူ ရေးကိုဆောင်ရွက်ကြသည်။ ခိုင်းစေရန်နှင့်  ဝင်ငွေ ရရှိရန်အတွက်ဖြစ်သည်။ ဒေသနွားများသည် ကြီးထွားမှုနှင့် ထုတ်လုပ်မှုမကောင်းကြပါ။ ထုတ်လုပ်မှုကောင်းရန် အတွက် မျိုးမြင့်တင်မှု ဆောင်ရွက်ရပါမည်။ မျိုးမြှင့်ပြီးပါက စနစ်တကျအစာကျွေးခြင်း၊ ရောဂါကာကွယ်ခြင်းဆောင်ရွက်ရပါမည်။ ပြည်ပတင်ပို့သည့် မူဝါဒချမှတ်ရပါမည်။  အသားတိုးမွေးဘက်မွေးစနစ် မွေးမြူရေး ဆောင်ရွက်ပြီး  အစာပေးခြင်း၊ ဈေးကွက်အာမခံခြင်းနှင့် တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန် ထုတ်ခြင်း ဆောင်ရွက်ရပါမည်။ နွားမွေးမြူထုတ်လုပ်ခြင်းမှ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ဝင်ငွေတိုးတက်လာပါမည်။  မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းအသားလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းခြင်းပြုနိုင်သလို ASEAN နိုင်ငံများသို့ သဘာဝအခြေခံ အရည်အသွေးမြင့် အသားထုတ်ကုန်များကို တရားဝင်တင်ပို့သည့် နိုင်ငံဖြစ်လာပါမည်။ အောက်ပါ အချက်များ ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ပါသည် - 

  • မျိုးမြှင့်တင်ခြင်း လုပ်ငန်း ကျယ်ကျယ် ပြန့်ပြန့် ဆောင်ရွက်ရန်၊ 

  • ဒေသအခြေအနေအလိုက် တိရစ္ဆာန်အစာထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် စားကျက်စိုက်ပျိုးခြင်း ဆောင်ရွက်ရန်၊

  • ရောဂါကင်းရှင်းဇုန်နှင့် ပြည်ပတင်သို့ သည် စစ်ဆေးချက်လုပ်ငန်းများ စနစ်တကျဆောင်ရွက်ရန်၊  

  • ပုဂ္ဂလိက အခန်းကဏ္ဍမှ အသားတိုးမွေးမြူခြင်း၊ ခေတ်မီသားသတ်ရုံနှင့်-အအေးခန်းများ တည်ဆောက်ရန်၊

  • ဒေသနွား မျိုးထိန်းမျိုးပွား Nucleus ခြံများ တည်ထောင်ထိန်းသိမ်းရန်၊ 

မြန်မာနိုင်ငံသည် One Health အခြေခံ အစားအစာလုံခြုံစိတ်ချရမှုနှင့် ကိုက်ညီကာ ခိုင်မာသည့် Livestock Exporter အဖြစ် ASEAN နိုင်ငံများအတွင်း ဝင့်ထည်စွာ ထိုးဖောက်ရောက်ရှိစေမည်ဖြစ်ကြောင်း တင်ပြအပ်ပါသည်။  

ရဲထွန်းဝင်း